ТАНИЛЦ: Улс төрийн карьерыг нь төгсгөсөн дэлхийн парламентын гишүүдийн дуулианууд

Дэлхийн парламентын засаглалтай улсуудын парламентын гишүүдээс гэмт хэрэг холбогдсон, баривчлагдсан, сэжиглэгдсэн, ёс зүйн зөрчил гаргасан зэргээр огцорсон, түдгэлзүүлсэн, эгүүлэн татагдсан парламентын гишүүний тухай мэдээллийг бэлтгэн хүргэж байна. 

1. Owen Paterson (Их Британи) 

 Оуэн Уильям Патерсон (1956 оны 6 дугаар сарын 24-ний өдөр төрсөн) нь Их Британийн Консерватив намын гишүүн асан, улс төрч бөгөөд 1997–2021 оны хооронд Умард Шропшир тойргийг төлөөлөн парламентын гишүүнээр ажилласан.

Тэрээр Ерөнхий сайд Дэвид Кэмероны Засгийн газрын үед хоёр чухал албан тушаал хашиж байсан бөгөөд. 2010–2012 онд Умард Ирландын хэрэг эрхлэх сайд, 2012–2014 онд Байгаль орчин, хүнс болон хөдөө аж ахуйн сайдаар ажилласан юм.

2021 онд парламентын Ёс зүйн комиссын шалгалтаар түүнийг цалинтай лоббид оролцсон, ёс зүйн дүрэм зөрчсөн гэж дүгнэсний дараа тэрээр 2021 оны 11 дүгээр сарын 5-ны өдөр Парламентын гишүүнээс огцорсон юм.

2. Imran Ahmad Khan (Их Британи)

Имран Насир Ахмад Хан (1973 оны 9 дүгээр сарын 6-ны өдөр төрсөн) нь Их Британийн улс төрч асан бөгөөд хожим гэмт хэрэгт ял шийтгэгдсэн. Тэрээр 2019 оны Их Британийн Парламентын сонгуулиар Уэйкфилд тойргийн УИХ-ын гишүүнээр сонгогдож, 2022 он хүртэл ажилласан.

Ахмад Хан Консерватив намын нэр дэвшигчээр сонгогдсон боловч 2021 оны зургадугаар сард намын “whip” буюу намын сахилгын дүрмийн дагуу гишүүнчлэлээс хассан. Улмаар 2022 онд хүүхдийн эсрэг бэлгийн хүчирхийллийн гэмт хэрэгт шүүхээс гэм буруутай гэж үзсэний дараа намаас хөөсөн байна.

2021 онд түүнийг 2008 онд 15 настай хүүтэй холбоотой бэлгийн хүчирхийллийн хэрэгт буруутган шалгаж эхэлсэн бөгөөд тэрээр уг ялыг эрс няцааж байсан. Гэвч 2022 оны 4 дүгээр сарын 11-ний өдөр Лондоны “Southwark Crown Court” шүүх түүнийг гэм буруутайд тооцсон байна. Үүний дараа тэрээр 2022 оны 5 дугаар сарын 3-ны өдөр парламентын гишүүнээс огцорч, 5 дугаар сарын 23-ны өдөр 18 сарын хорих ял авсан бөгөөд 9 сар хоригдсоны дараа 2023 оны 2 дугаар сард суллагдсан байна.

3. David Chaytor (Их Британи)

Дэвид Майкл Чайтор (1949 оны 8 дугаар сарын 3-ны өдөр төрсөн) нь 1997-2010 оны хооронд Бури Нортын парламентын гишүүн байсан бөгөөд Британийн Хөдөлмөрийн намын улстөрч

Тэрээр 2009 оны Их Британийн Парламентын зардлын дуулианы дараа ял сонссон анхны парламентын гишүүн болсон юм.

2009 оны 6 дугаар сарын 2-ны өдөр тэрээр дараагийн сонгуульд парламентад нэр дэвшихгүй гэдгээ мэдэгдэж байсан. 2010 оны 12 дугаар сарын 3-ны өдөр тэрээр парламентын зардлын нэхэмжлэлтэй холбоотой худал тайлан гаргасан хэргээр гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, 2011 оны 1 дүгээр сарын 7-ны өдөр шүүхээс 8 сарын хорих ял оноожээ. Түүнийг 2011 оны 5 дугаар сарын 26-ны өдөр гэрийн хорионд шоронгоос сулласан байна.

4. Jim Devine (Их Британи)

Жэймс Девайн (1953 оны 5 дугаар сарын 21-ний өдөр төрсөн) нь Шотландын Хөдөлмөрийн намын улс төрч асан юм. Тэрээр 2005-2010 онуудад Ливингстоны Парламентын гишүүн, 1994-1995 оны хооронд Шотландын Хөдөлмөрийн намын дарга байсан.

2009 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдөр тэрээр гэртээ засвар хийх зардлаа байхгүй компаниас нэхэмжилсэн тухай мэдээлэл гарсны дараа Хөдөлмөрийн намаас 2010 оны ерөнхий сонгуульд дахин нэр дэвших эрхийг нь хассан. 

Түүнийг 2011 оны 2 дугаар сарын 10-ны өдөр хуурамч нягтлан бодох бүртгэл хийсэн хэргээр яллаж, 2011 оны 3 дугаар сарын 31-ний өдөр шүүхээс 16 сарын хорих ял оноосон байна. 

5. Eric Illsley (Их Британи)

Эрик Эвлин Иллсли (1955 оны 4 дүгээр сарын 9-ний өдөр төрсөн) нь 1987 оноос 2011 он хүртэл Барнсли Төвийн Парламентын гишүүн байсан. Британийн Хөдөлмөрийн намын улс төрч юм.Тэрээр Их Британийн Парламентын зардлын дуулианы нэг хэсэг болох хуурамч санхүүгийн бүртгэл хийсэн хэргээр яллагдаж, намаас түдгэлзэх хүртлээ Хөдөлмөрийн намын төлөөлөгч, бие даагчаар ажиллаж байжээ. 

Тэрээр 2011 оны 1 дүгээр сарын 11-ний өдөр хуурамч санхүүгийн бүртгэлийн гурван зүйл ангид буруутай гэдгээ хүлээн зөвшөөрч, уг дуулиантай холбоотойгоор эрүүгийн хэрэгт буруутай гэж тогтоогдсон анхны парламентын гишүүн болжээ. Иллсли ял шийтгүүлснийхээ дараа 2011 оны 2 дугаар сарын 8-ны өдөр Төлөөлөгчдийн танхимаас огцорч, 2011 оны 2 дугаар сарын 10-ны өдөр Шүүхээс 12 сарын хорих ял сонсжээ. 

6.Denis MacShane (Их Британи)

Денис МакШейн (1948 оны 5 дугаар сарын 21-ний өдөр төрсөн) нь Их Британийн улс төрч, зохиолч, тоймч, ял шийтгүүлсэн гэмт хэрэгтэн бөгөөд 2002-2005 онуудад Европын асуудал эрхэлсэн төрийн сайдаар ажиллаж байжээ. Тэрээр 1994 оноос 2012 онд албадан огцрох хүртлээ Ротерхэм мужийн парламентын гишүүн байсан юм.

2012 оны 11 дүгээр сард Стандарт ба Эрх ямба хороо МакШейнийг парламентыг “илтэд хууран мэхлэх зорилготой” 19 хуурамч нэхэмжлэх ирүүлсэн болохыг тогтоосны дараа Хөдөлмөрийн нам түүнийг түдгэлзүүлсэн. Метрополитан цагдаагийн газар уг хэргийг 20 сарын турш шалгаж байсан. Нийтийн танхим гомдлыг хүлээн авсны дараа тэрээр Ротерхэм хотын гишүүний албан тушаалаас болон Хувийн зөвлөлийн гишүүний албан тушаалаас огцрох бодолтой байгаагаа зарласан байна. 

2013 оны 11 дүгээр сард тэрээр Олд Бэйлид 12,900 фунт стерлингийн хуурамч баримт ирүүлснээ хүлээн зөвшөөрсөн бөгөөд шүүхээс түүнд 12 дугаар сарын 23-ны өдөр түүнд зургаан сарын хорих ял оноосон байна. 

7.Fiona Onasanya (Их Британи)

Фиона Олуйинка Онасанья (1983 оны 8 дугаар сарын 23-ны өдөр төрсөн) нь Их Британийн улс төрч, хуульч асан юм. Тэрээр 2017 оны Их Британийн Ерөнхий сонгуульд Питерборо тойргийн Хөдөлмөрийн намаас сонгогдсон бөгөөд 2019 онд шударга ёсны замыг гажуудуулсан хэргээр эгүүлэн татагдсан. 

Онасаньяаг хурд хэтрүүлсэн хэргээр эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээс зайлсхийхийн тулд цагдаад худал мэдүүлэг өгсөн хэргээр 2018 оны 12 дугаар сарын 19-ний өдөр Шүүхээс гэм буруутай гэж үзсэн. Тэрээр ялын эсрэг давж заалдах зөвшөөрөл авахыг оролдсон боловч амжилтгүй болсон байна. 

Түүнд 2019 оны 1 дүгээр сарын 29-ний өдөр гурван сарын хорих ял оноосон. Түүнийг 2015 оны Парламентын гишүүнийг эргүүлэн татах тухай хуулийн дагуу нэг жил ба түүнээс бага хугацаагаар хорих ял оноох тохиолдолд автоматаар идэвхжүүлсэн эгүүлэн татах хүсэлтийг гаргасны дараа 2019 оны 5 дугаар сарын 1-ний өдөр албан тушаалаас нь чөлөөлсөн. 

8. François Fillon (Франц)

Франсуа Шарль Аман Фийон (1954 оны 3 дугаар сарын 4-нд төрсөн) нь Францын улс төрч асан бөгөөд 2007–2012 онд Ерөнхийлөгч Николя Саркозигийн Засгийн газарт Францын Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан.

Тэрээр улс төрийн карьерынхаа туршид төв барууны чиг баримжаатай “Бүгд Найрамдахчууд” намын (өмнө нь Ард түмний хөдөлгөөний холбоо) нэр дэвшигч байж, 2017 оны Францын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдсөн боловч эхний шатанд гуравдугаарт орж, ялалт байгуулж чадаагүй юм.

2020 онд түүнийг төсвийн хөрөнгийг буруу ашигласан, залилан хийсэн хэргээр буруутган шүүхээс 5 жилийн хорих ял оноосон (үүний гурав нь тэнсэн) бөгөөд давж заалдсан. 2022 онд ялыг дөрвөн жил болгон өөрчилсөн (гурван жил тэнсэнтэй).

9. Damien Abad (Франц)

Дамьен Абад (1980 оны 4 дүгээр сарын 5-ны өдөр төрсөн) нь Францын улс төрч бөгөөд 2022 онд Ерөнхий сайд Элизабет Борнийн Засгийн газарт Эв санааны нэгдлийн сайдаар богино хугацаанд ажиллаж байсан.

Тэрээр 2012–2024 оны хооронд Айн мужийн 5 дугаар тойргийг төлөөлөн Францын Үндэсний Ассамблейн гишүүнээр ажиллаж, 2019–2022 онд “Бүгд Найрамдахчууд” намын парламент дахь бүлгийн даргаар сонгогдон ажилласан байна. Мөн Европын парламент, бүс нутгийн болон орон нутгийн түвшинд олон албан тушаал хашиж байжээ.

2022 онд түүнийг хоёр эмэгтэйд 2010–2011 оны хооронд бэлгийн хүчирхийлэл үйлдсэн байж болзошгүй гэж буруутгасан талаар хэвлэлүүд мэдээлсэн. Тэрээр бүх харилцаа нь харилцан зөвшөөрөлтэй байсан гэж мэдэгдэж, буруутгалыг няцаасан байна. Үүний дараа Францын прокурорын газар түүнийг хүчиндэхийг завдсан байж болзошгүй хэргээр бүрэн эрхээс нь түдгэлзүүлэн албан ёсоор мөрдөн шалгаж эхэлсэн байна.

10. Patrick Balkany (Франц)

Патрик Балканы (1948 оны 8 дугаар сарын 16-ны өдөр Нойи-сюр-Сен хотод төрсөн) бол Францын улс төрч юм. Тэрээр Францын Үндэсний Ассамблейн гишүүн асан бөгөөд 1983 оноос хойш Парисын чинээлэг захын Леваллуа-Перре хотын даргаар ажиллаж байсан. 

2019 онд түүнд татвараас зайлсхийсэн хэргээр дөрвөн жилийн хорих ял, төрийн албан тушаал хаших эрхийг нь  арван жилийн хугацаагаар хассан бөгөөд сүүлийн ялын улмаас хотын даргын үүрэгт ажлаас нь чөлөөлсөн. Таван сарын дараа түүнийг эрүүл мэндийн шалтгаанаар гэрийн хорионд оруулсан. Гэсэн хэдий ч 2022 оны 2 дугаар сард гэрийн хорионы дэглэмийг олон удаа зөрчсөн тул түүний ялыг шоронд хорих ял болгон өөрчилсөн байна.

11. Sylvie Andrieux (Франц)

Сильви Андрие (1961 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдөр төрсөн ) нь Францын Үндэсний Ассемблейн гишүүн байсан юм. Тэрээр 1997-2016 онуудад Буш-дю-Рон дүүргийн департаментыг төлөөлж, анх социалист, радикал, иргэний болон зүүний үзэлтнүүдийг төлөөлсөн гишүүнээр ажиллаж байжээ. 

Тэрээр Прованс-Альп-Кот д'Азурын Бүсийн Зөвлөлийн татаасыг хууль бусаар ашигласан дуулианд холбогдсон.

2013 оны 5 дугаар сард түүнийг улсын хөрөнгийг завшсан хэргээр яллаж, Социалист намаас хөөсөн бөгөөд үүнээс хойш Үндэсний Ассемблейд бие даан сууж байв. 2016 оны 11 дүгээр сард шүүхээс түүнд гурван жилийн хорих ял оноосон байна. 

12. Antonio Razzi (Итали)

Антонио Раззи (1948 оны 2 дугаар сарын 22-нд төрсөн) нь Италийн улс төрч асан бөгөөд баруун төвийн чиг баримжаатай “Forza Italia” намын Италийн Сенатын гишүүнээр ажиллаж байсан.

2013 онд “The People of Freedom” намаас Сенатын гишүүнээр сонгогдсон бөгөөд улс төрийн карьерынхаа туршид хэд хэдэн намын харьяалал сольж ажиллаж байв.

Гэвч түүний улс төрийн карьер нь авлигын шинжтэй хэрэг, ашиг сонирхлын зөрчилтэй холбоотой улс төрийн маргаануудын улмаас шүүмжлэлд өртөж, олон нийтийн дунд нэр хүнд нь буурсан байна. Эдгээр маргаан болон улс төрийн дэмжлэгээ өөрчилсөн үйлдлүүдийн улмаас 2018 онд “Forza Italia” нам түүнийг дараагийн сонгуульд дахин нэр дэвшүүлэхээс татгалзсан бөгөөд үүний дараа тэрээр парламентын улс төрийн идэвхтэй үйл ажиллагаанаас бүрэн шахагдаж, улс төрийн карьер нь үндсэндээ өндөрлөсөн байна.

Ерөнхийд нь авч үзвэл Антонио Раззи нь улс төрийн намын шилжилт, маргаантай байр суурь, болон авлигын шинжтэй улс төрийн орчинтой холбоотой шүүмжлэлүүдийн улмаас улс төрийн карьераа өндөрлүүлсэн Италийн улс төрчдийн нэг юм.

13. Cesare Previti (Итали)

Чезаре Превити (1934 оны 10 дугаар сарын 21-ний өдөр төрсөн ) нь Италийн улс төрч асан, хуульчийн эрхээ хасуулсан, мөн ял шийтгүүлсэн гэмт хэрэгтэн юм. 

Тэрээр 1996, 2001 онд Forza Italia намаас Төлөөлөгчдийн танхимд сонгогдсон боловч Берлусконитой хамт улс төрд орохоосоо өмнө Берлусконигийн өмгөөлөгчөөр ажилласан олон жилийн хугацаатай холбоотой хэд хэдэн өндөр зэрэглэлийн хэрэгт шүүгчдэд хахууль өгсөн хэргээр шалгагдаж байжээ. Превити өөрийн нэр хүндийг шаргуу хамгаалж, шүүгчид улс төрийн сэдэлтэй гэж мэдэгдэж байжээ.

Сильвио Берлусконигийн засгийн газрын баталсан хуулиудын ачаар түүнийг баривчлах үед тэрээр шоронгийн хугацаагаа гэрийн хорионд шилжүүлэхийг хүссэн байна. Энэхүү өөрчлөлтийг 2006 оны 5 дугаар сарын 10-ны өдөр хэрэгжүүлсэн. Превити хэдхэн хоног шоронд өнгөрөөсөн байдаг. Гэвч эцэст нь тэрээр 2007 оны 7 дугаар сарын 31-ний өдөр Төлөөлөгчдийн танхимын дарамт шахалтын улмаас огцрох өргөдлөө өгсөн байна.

14. Marcello Dell'Utri (Итали)

Марчелло Делл'Утри (1941 оны 9 дүгээр сарын 11-ний өдөр төрсөн) нь Италийн улс төрч асан юм. Тэрээр Ерөнхий сайд асан Сильвио Берлусконигийн ахлах зөвлөхөөр ажиллаж байсан гэдгээрээ алдартай бөгөөд 1970-аад оноос хойш Publitalia'80, Fininvest Rai зэрэг олон компанид түүний төлөө ажиллаж байжээ. 

Делл'Утригийн амьдрал, карьер нь маргаантай, хууль эрх зүйн асуудлуудаар дүүрэн байсан бөгөөд үүнд мафийн холбоонд гадны оролцоотой байсан хэргээр ял шийтгүүлсэн зэрэг орно.

Тэрээр 1996-2013 онд Италийн Парламентын гишүүн, 1999-2004 онд Европын Парламентын гишүүнээр ажиллаж байсан Делл'Утриг татварын залилан, хуурамч нягтлан бодох бүртгэл, Коса Ностра гэгддэг Сицилийн мафитай хуйвалдсан хэргээр буруутай гэж тогтоожээ. 2014 оны 5 дугаар сарын 9-ний өдөр Италийн хамгийн дээд шүүх болох Кассацийн Дээд шүүх түүнд долоон жилийн хорих ял оноосон байна. 

15.Antonio Panzeri (Итали)

Пьер Антонио Панзери (1955 оны 6- дугаар сарын 6-ны өдөр төрсөн) нь 2004 оноос 2019 он хүртэл Европын Парламентын гишүүнээр ажиллаж байсан Италийн улс төрч юм. 

2022 оны 12 дугаар сард Европын Парламентад гарсан Катарын авлигын дуулиантай холбогдуулан Панзериг баривчилж, авлига, мөнгө угаах, гэмт хэргийн байгууллагыг удирдсан хэргээр ялласан. Дараа сард нь тэрээр гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хөнгөн ялын хариуд гэмт хэргийн сүлжээний талаарх мэдээллийг илчилсэн юм.

Панзери нь Европын Парламентын гишүүнээр ажиллаж байх хугацаандаа Польш дахь Мароккогийн Элчин сайд Абдеррахим Атмунтай хамт Европын холбоо-Мароккогийн хамтарсан Парламентын хороог хамтран даргалж байсан юм. 2022 оны 7 дугаар сард Бельгийн нууц албад Пензеригийн байшингаас 700,000 еврогийн бэлэн мөнгө олсны дараа түүний гэрт хяналтын төхөөрөмж суурилуулсан. Цагдаа, прокурорын газар мөрдөн байцаалтад оролцож, Катарыг хамруулсан байна.

16. Inger Støjberg (Дани)

 Ингер Стойберг (1973 оны 3 дугаар сарын 16-нд төрсөн) нь Данийн улс төрч бөгөөд одоогоор “Danmarksdemokraterne” намын үүсгэн байгуулагч, удирдагч юм. Тэрээр 2001–2021 онд “Venstre” намаас Данийн парламентын гишүүнээр ажиллаж байгаад богино хугацаанд бие даагч байсан бөгөөд 2022 оноос шинэ намынхаа нэрийн өмнөөс дахин парламентын гишүүн болсон байна.

Тэрээр улс төрийн карьерынхаа туршид Данийн Засгийн газарт хэд хэдэн чухал албан тушаал хашиж байв. Үүнд 2009–2010 онд Тэгш эрхийн сайд, 2009–2011 онд Хөдөлмөрийн сайд, 2015–2019 онд Цагаачлал ба интеграцийн сайд, мөн 2015–2016 онд Орон сууцны сайдаар ажилласан байна. 2021 онд түүнийг цагаач хүүхдүүдийг хүчээр тусгаарласан тухай хууль бус шийдвэр гаргасан хэргээр Данийн тусгай шүүх болох “Импичмент (Rigsret)” шүүхээр шүүж, албан тушаалаа урвуулан ашигласан гэж үзэн 60 хоногийн хорих ял оноосон байна. Энэ нь сайд байх хугацаандаа гаргасан хууль бус заавартай холбоотой хэрэг байв.

Мөрдөн шалгалтын үр дүнд 2021 оны 2 дугаар сард парламент түүний хэргийг шүүхэд шилжүүлэхээр шийдвэрлэж, улмаар тэрээр Венстре намаас гарч бие даагч болсон. Дараа нь 2021 оны 12 дугаар сард парламент түүнийг “парламентад суух ёс зүйн шаардлага хангахгүй” гэж үзэн суудлаас нь чөлөөлсөн байна.

17. Mogens Glistrup (Дани)

 Могенс Глиструп (1926 оны 5 дугаар сарын 28-ны өдөр Ренн хотод төрсөн) нь Данийн улс төрч, хуульч, татварын эсэргүүцэгч байв.Тэрээр Дэвшилтэт Намыг үүсгэн байгуулж, Фолкетингийн гишүүн (1973–1983 болон 1987–1990) байсан юм. Татварын залилан болон арьс өнгөөр ​​ялгаварлан гадуурхах хэргээр эрүүгийн хэрэгт яллагдсаны улмаас түүний парламентын халдашгүй байдлыг нийт зургаан удаа цуцалж байжээ. 

Глиструпын мөрдөн байцаалт удаан үргэлжилсэн бөгөөд 1983 онд Дээд шүүхээс Глиструпт гурван жилийн хорих ял, 1,000,000 данийн кроны торгууль ногдуулж, парламент түүнийг гишүүнээр ажиллах боломжгүй гэж үзжээ. Түүний эсрэг хэрэг нь ихээхэн төвөгтэй бөгөөд бие биедээ мөнгө шилжүүлсэн компаниудын өргөн сүлжээтэй холбоотой байв. Прокурорын байгууллага энэхүү компаниудын сүлжээг уран зохиол гэж тодорхойлсон байна.

18. Morten Messerschmidt (Дани)

 Мортен Мессершмидт (1980 оны 11 дүгээр сарын 13-ны өдөр төрсөн) нь Данийн улс төрч бөгөөд 2022 оноос хойш Данийн Ардын Намын удирдагч юм. Тэрээр 2019 оны Данийн ерөнхий сонгуульд Фолкетингээс сонгогдсон гишүүн бөгөөд өмнө нь 2005-2009 онд ажиллаж байжээ. 2014 оны Европын Парламентын сонгуульд тэрээр 465,758 саналаар Данийн Европын Парламентын гишүүнээр сонгогдсон.

2016 оны 8 дугаар сард Мессершмидт FELD болон MELD сангуудтай холбоотой Европын Холбооны хөрөнгийг буруугаар ашигласантай холбоотой залилангийн хэрэгт буруутгагдаж, DPP-ийн Европын парламентын бүлгийн удирдагчийн албан тушаалаасаа огцорсон байна. 

2021 онд түүнийг Европын Холбооны санхүүжилтийг буруу ашигласан хэргээр буруутгаж, 2021 оны 8 дугаар сарын 13-ны өдөр түүнд 6 сарын хугацаатай хорих ял оноосон боловч Данийн Зүүн хэсгийн Дээд шүүх шүүгчийг ашиг сонирхлын зөрчилтэй гэж үзсэний улмаас 2021 оны 12 дугаар сард уг ялыг хүчингүй болгосон байна. 2022 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдөр Фредериксбергийн шүүх Мессершмидтийг бүх хэргээс цагаатгасан байна.

19.Hadia Tajik (Норвег)

Хадиа Тажик (1983 оны 7 дугаар сарын 18-ны өдөр төрсөн) нь Пакистан-Норвегийн Хөдөлмөрийн намын хуульч, сэтгүүлч, улс төрч юм. Тэрээр 2021-2022 онуудад Хөдөлмөр, нийгмийн оролцооны сайдаар ажиллаж байсан бөгөөд хэд хэдэн удаа татвараас зайлсхийж, томилогдсон орон сууцыг буруу ашигласны дараа албан тушаалаасаа огцорчээ. 

2019 онд Засгийн газрын орон сууцыг ашиглахтай холбоотой хоёр маргааны дараа сайдын албан тушаалаасаа огцрох хүсэлт гаргаснаа зарлаж, 2019 оны 3 дугаар сарын 4-ний өдөр албан ёсоор огцорсон байна. 

20. Anette Trettebergstuen (Норвег)

Анетт Треттбергстюэн (1981 оны 5 дугаар сарын 25-ны өдөр төрсөн) нь Хөдөлмөрийн намыг төлөөлж буй Норвегийн улс төрч бөгөөд 2021-2023 онуудад Стёрын Засгийн газарт Соёл, тэгш байдлын сайдаар ажиллаж байжээ. Мөн тэрээр 2005-2025 оны хооронд Хедмаркаас Норвегийн Парламентын гишүүнээр ажиллаж байсан. 

2023 оны 6 дугаар сарын 21-ний өдөр Боловсролын сайд Тонже Бренна шударга бус байдлын асуудлыг буруу шийдвэрлэсэн гэдгээ хүлээн зөвшөөрсний дараах өдөр Треттбергстюен Хөдөлмөрийн намын хоёр хамтрагчаа Норск Типпингийн удирдах зөвлөлд томилсон хэрэгт холбогдсон бөгөөд тэрээр 2023 оны 6 дугаар сарын 28-ны өдөр албан ёсоор огцорсон байна.

21. Tsuyoshi Takagi (Япон)

Цүёши Такаги (1956 оны 1 дүгээр сарын 16-ны өдөр төрсөн) нь Японы улс төрч асан бөгөөд Либерал Ардчилсан Нам (LDP)-ын гишүүнээр Японы Парламентын Доод танхим болох Төлөөлөгчдийн Танхимд олон жил ажиллаж байсан хүн юм. Тэрээр Фүкүи мужийн Цүрүга хотод төрж, Аояма Гакуин Их Сургуулийг төгссөн. Анх 1996 оны сонгуульд нэр дэвшиж ялагдсан ч 2000 онд анх удаа парламентад сонгогдож оржээ.

Тэрээр 2000–2021 он хүртэл тасралтгүй дахин сонгогдож, Либерал Ардчилсан Намын төлөөлөгчөөр Фүкүи мужийн 2, 3-р тойргуудаас парламентын гишүүнээр ажилласан байна.

Гэвч 2023–2024 онд ил болсон Японы улс төр дэх “slush fund” буюу намын санхүүгийн хууль бус ашиглалттай холбоотой дуулианд нэр холбогдсон. Үүний улмаас Либерал Ардчилсан Нам 2024 оны сонгуульд түүнийг албан ёсоор дэмжихээс татгалзсан байна.

Үүний дараа тэрээр бие даан нэр дэвшсэн боловч 2024 оны парламентын сонгуульд ялагдаж, суудлаа алдсан. Цүёши Такаги нь Японы улс төрд удаан хугацаанд ажилласан туршлагатай улс төрч боловч намын санхүүгийн дуулианд нэр холбогдсон нь түүний улс төрийн карьерын төгсгөлд хүчтэй нөлөөлсөн байна.

22. Kakuei Tanaka (Япон)

Какуэй Танака (1918 оны 5 дугаар сарын 4-ний өдөр төрсөн) нь 1972-1974 онуудад Японы Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан Японы улс төрч юм. Барилгын салбарын туршлага, газар шорооны ажилтан, тууштай улс төрийн хэв маягаараа алдартай Танака бол орчин үеийн Японы цорын ганц ерөнхий сайд бөгөөд ахлах болон их сургууль төгсөөгүй нэгэн юм.

1974 оны 10 дугаар сард алдарт Бунгейшуньжү сэтгүүл Танакад ойр бизнес эрхлэгчид ойролцоох олон нийтийн ажлын төслүүд зарлагдахаас өмнө алслагдсан бүс нутагт газар худалдаж авахын тулд цаасны компаниуд байгуулснаар хэрхэн ашиг олсон тухай дэлгэрэнгүй өгүүлэл нийтэлжээ.  Тэрээр 1974 оны 11 дүгээр сарын 26-ны өдөр огцрохоо зарласан байна. 

23. Tsukasa Akimoto (Япон)

Цүкаса Акимото (1971 оны 10 дугаар сарын 23-ны өдөр төрсөн) нь Японы Либерал Ардчилсан Намын улс төрч асан бөгөөд Зөвлөлийн гишүүдийн танхим болон Төлөөлөгчдийн танхимд ажиллаж байжээ. Тэрээр 2004-2010 оны хооронд Парламентын зөвлөлийн гишүүдийн танхимд ажиллаж, улсын олон нийтийн харилцааны салбарт нэр дэвшсэн. Мөн 2012-2021 оны хооронд Токиогийн 15 дугаар тойрогт нэр дэвшиж, Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн, Абэгийн гурав, дөрөвдүгээр танхимын дэд сайдаар ажиллаж байжээ.

2019 оны 12 дугаар сарын сүүлээр түүнийг казино байгуулах сонирхолтой Хятадын мөрийтэй тоглоомын оператор 500.com сайтаас 7.6 сая иен хүртэлх хахууль авсан хэргээр баривчилж, 2021 оны 9 дүгээр сарын 7-ны өдөр шүүх түүнд дөрвөн жилийн хорих ял оноож, авсан хахуультай тэнцэх хэмжээний торгууль ногдуулсан байна. 

24. Katsuyuki Kawai (Япон)

Кацуюки Кавай (1963 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдөр төрсөн) нь Либерал Ардчилсан Намын (LDP) гишүүн Японы улс төрч асан, үндэсний хууль тогтоох байгууллага дахь Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн юм. 

Тэрээр Хирошима мужийн чуулганд ажиллаж байгаад 1993 онд Төлөөлөгчдийн танхимд нэр дэвшиж чадаагүй. 2000 онд суудлаа алдсаны дараа 2003 онд дахин сонгогдож, олон удаа ажилласан. 2006 онд тэрээр LDP-ийн Үндэсний батлан ​​​​хамгаалах хэлтсийн захирлаар, 2021 онд Төлөөлөгчдийн танхимын Гадаад хэргийн хорооны даргаар сонгогджээ. 

2019 онд Абэгийн Засгийн газрын дөрөв дэх удаагийн хоёр дахь бүтцийн өөрчлөлтөөр тэрээр 2019 оны 9 дүгээр сарын 11-ний өдрөөс 2019 оны 10 дугаар сарын 31-ний өдрийг хүртэл Хууль зүйн сайдаар ажилласан. Түүнийг улс төрийн кампанит ажлын ажилчдад хууль ёсны хязгаараас хэтэрсэн хэт их цалин өгсөн тухай мэдээлэл гарсны дараа тэрээр Хууль зүйн сайдын албан тушаалаасаа огцорсон байна. 

25. Lee Seok-ki (БНСУ)

Ли Сок-ки (1962 оны 2 дугаар сарын 2-нд төрсөн) нь Өмнөд Солонгосын улс төрч бөгөөд өмнө нь 19 дэх Үндэсний Ассамблейн (парламент) гишүүнээр ажиллаж байсан хүн юм. Тэрээр зүүний чиг баримжаатай “Их Эв Нэгдлийн Прогрессив Нам” (Unified Progressive Party)-ыг төлөөлөн парламентын гишүүнээр сонгогдож байв.

Ли Сок-ки нь улс төрийн үйл ажиллагаагаа хөдөлмөрчдийн эрх, нийгмийн тэгш байдал, социал чиглэлийн бодлогыг дэмжих чиглэлээр эхлүүлсэн бөгөөд өмнө нь хөдөлмөрийн болон иргэний хөдөлгөөний идэвхтэй зүтгэлтэн байжээ.

Гэвч 2013 онд тэрээр “төрийн эсрэг хуйвалдаан зохион байгуулсан байж болзошгүй” гэсэн хэргээр баривчлагдаж, шүүхээр шалгагдсан. Шүүхээс түүнийг Өмнөд Солонгосын үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлсэн үйл ажиллагаа явуулсан гэж үзэн 9 жилийн хорих ял оноосон байна. Дараа нь давж заалдах шатны шийдвэрээр ялын хугацааг 7 жил болгон өөрчилсөн.

Энэ хэрэг нь Өмнөд Солонгосын улс төрд ихээхэн маргаан дагуулж, тухайн үед түүний харьяалагдаж байсан улс төрийн намыг ч тараах хэмжээнд нөлөөлсөн байна. Ли Сок-ки нь зүүний үзэлтэй улс төрч байсан ч үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой хүнд хэргээр ял шийтгэгдсэн, маргаантай улс төрийн карьертай хүн юм.

26. Cho Kuk (БНСУ)

Чо Күк (1965 оны 4 дүгээрр сарын 6-нд төрсөн) нь Өмнөд Солонгосын хуульч, их сургуулийн багш, улс төрч бөгөөд “Rebuilding Korea Party” намын үүсгэн байгуулагч, удирдагч юм.

2017–2019 онд Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Мун Жэ Иний засаг захиргаанд Иргэний хэрэг хариуцсан Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар ажиллаж, 2019 онд Хууль зүйн сайдаар томилогдсон боловч гэр бүлтэй холбоотой авлигын шинжтэй хэрэг, маргааны улмаас 35 хоногийн дараа огцорсон.

Дараа жилүүдэд түүний хүүхдийн их сургуулийн элсэлтийн бичиг баримт хуурамчаар бүрдүүлсэн, санхүүгийн зөрчилтэй холбоотой хэргүүдээр шүүхээр шалгагдаж, 2023 онд хорих ял авсан бөгөөд 2024 онд Дээд шүүх уг шийдвэрийг баталгаажуулсан. Үүний улмаас тэр парламентын суудлаа алдаж, улс төрийн эрх нь түр хугацаанд хязгаарлагдсан. 2025 онд өршөөлөөр суллагдсаны дараа улс төрд эргэн орж, намын даргаар сонгогдон үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлж байна.

27. Kim Nam-kuk (БНСУ)

Ким Нам-күк (1982 оны 10 дугаар сарын 22-ны өдөр төрсөн) нь Өмнөд Солонгосын хуульч, улс төрч юм. Кванжугаас гаралтай тэрээр одоогоор Хуульч Ким Нам-күкийн Хууль зүйн фирмийг ажиллуулж байна. Тэрээр мөн Чо Кукийн тухай Цагаан номын хамтран зохиогчдын нэг бөгөөд Чо Кукийг дэмжигч үзэл бодлоороо алдартай. 

2023 оны 5 дугаар сарын 14-ний өдөр түүнийг Парламентын хуралдааны үеэр крипто валют ашиглаж, зарсан хэргээр Ардчилсан намаас хөөсөн бөгөөд Парламентын гишүүн байхдаа олж авсан 1.5 тэрбум воны (1,117,310 ам.доллар) үнэ бүхий крипто валюттай холбоотой гэж мэдээлж байжээ.

28. George Santos (АНУ)

Жорж Энтони Деволдер Сантос (1988 оны 7 дугаар сарын 22-ны өдөр төрсөн) нь Америкийн улс төрч асан, ял шийтгүүлсэн гэмт хэрэгтэн юм. Тэрээр Конгрессоос хөөгдөхөөсөө өмнө 2023 оны 1 дүгээр сараас 12 дугаар сар хүртэл Нью-Йоркийн 3 дугаар тойргийн АНУ-ын төлөөлөгчөөр ажиллаж байжээ.

Сантос 2023 оны 1 дүгээр сард Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүнээр тангараг өргөсөн боловч хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр байнга шалгагдаж, хоёр намын гишүүдээс огцрохыг шаардсан.

Төлөөлөгчдийн танхимын ёс зүйн хорооны мөрдөн байцаалт болон холбооны яллах дүгнэлтийн дараа Төлөөлөгчдийн танхим 2023 оны 12 дугаар сарын 1-ний өдөр Сантосыг 311-114 харьцаатайгаар хөөх санал өгсөн байна. Тэрээр Төлөөлөгчдийн танхимаас хөөгдсөн зургаа дахь гишүүн бөгөөд анхны Бүгд Найрамдах намын гишүүн юм. Сантос 2024 оны 8 дугаар сард хувийн мэдээлэл хулгайлах, утас залилах хэргээр гэм буруугаа хүлээсэн. Түүнд шүүхээс 2025 оны 4 дүгээр сард 87 сарын хорих ял оноосон байна.

29. Bob Menendez (АНУ)

Боб Менендес (1954 оны 1 дүээр сарын 1-нд төрсөн) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хуульч, улстөрч бөгөөд Ардчилсан намын гишүүн байсан. Тэрээр 2006–2024 онд АНУ-ын Сенатын гишүүнээр Нью Жерси мужийг төлөөлөн ажиллаж, өмнө нь 1993–2006 онд Төлөөлөгчдийн танхимд тус мужийн 13 дугаар тойргийг төлөөлж байв.

АНУ-ын Конгресст ажиллах хугацаандаа тэрээр гадаад бодлого, цагаачлалын шинэчлэл, нийгмийн бодлогын асуудлуудад идэвхтэй байр суурь баримталж, Сенатын Гадаад харилцааны хорооны даргаар ажиллаж байв.

Гэсэн хэдий ч түүний улс төрийн карьер авлигын хэрэгтэй холбоотой олон удаагийн дуулианаар сүүдэрлэгдсэн. 2015 онд анхны авлигын хэрэгт холбогдсон ч шүүх шийдвэр гараагүй. Харин 2023–2024 онд дахин илчлэгдсэн хэрэгтээ Египет болон бусад улс орнуудад ашигтай байр суурь баримтлахын тулд авлига авсан, гадаадын ашиг сонирхолд үйлчилсэн хэргээр буруутгагдан 2024 онд шүүхээс гэм буруутайд тооцогджээ. Үүний улмаас тэрээр 2024 оны 8 дугаар сард Сенатаас огцорсон.

Менендесийн хэрэг нь түүнийг АНУ-ын Конгрессын түүхэнд гадаад улсын төлөө ажилласан хэргээр ял авсан анхны сууж байсан сенаторуудын нэг болгосон юм.

30. Anthony David Weiner (АНУ)

 Антони Дэвид Вайнер (1964 оны 9 дүгээр сарын 4-ний өдөр төрсөн) нь АНУ-ын Нью-Йорк мужийн өмнөх улс төрч бөгөөд АНУ-ын Төлөөлөгчдийн танхимд (U.S. House of Representatives) 1999–2011 онд Ардчилсан намаас сонгогдон ажиллаж байсан.

Гэвч түүний улс төрийн карьер олон удаагийн секстинг (sex messaging) дуулианаас шалтгаалан тасалдсан. 2011 онд эмэгтэйчүүд рүү ил задгай, зохисгүй зураг илгээсэн нь ил болж Конгрессоос огцорсон. Дараа нь 2013 оны Нью-Йорк хотын захирагчийн сонгуулийн үеэр дахин ижил төрлийн дуулианд холбогдож нэр хүнд нь дахин унасан.

2016 онд дахин шинэ мөрдөн шалгалтаар насанд хүрээгүй охинтой холбоотой зохисгүй харилцаа илэрч, түүний төхөөрөмжөөс бусад томоохон улс төрийн хэрэгт (Хиллари Клинтоны имэйл мөрдөн шалгалт) нөлөөлөх мэдээлэл олдсон. Үүний улмаас холбооны мөрдөн байцаалт өрнөж, Вайнер 2017 онд насанд хүрээгүй хүнд хориотой материал илгээсэн гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн.

Тэрээр шүүхээс ял авч холбооны хорих ангид хоригдсон бөгөөд дараа нь суллагдсан. Вайнерын хэрэг нь АНУ-ын улс төрийн түүхэнд олон нийтийн дуулиан, цахим харилцааны буруу ашиглалт улс төрийн карьерыг хэрхэн сүйтгэж болохыг харуулсан томоохон жишээ болсон юм.

31. Duke Cunningham (АНУ)

Рэндалл Харолд “Дюк” Каннингем (1941 оны 12 дугаар сарын 8-ны өдөр төрсөн) нь Америкийн улс төрч, Вьетнамын дайны ахмад дайчин байв. Бүгд Найрамдах Намын гишүүн Каннингем 1991-2005 онуудад АНУ-ын Төлөөлөгчдийн танхимд Калифорнийн гурван дүүргийг төлөөлж байсан бөгөөд хожим нь батлан ​​​​хамгаалахын гэрээт гүйцэтгэгчдээс хахууль авсан хэргээр шоронд хоригдож байжээ.

1990 онд Каннингем АНУ-ын Төлөөлөгчдийн танхимд нэр дэвшиж, Ардчилсан намын одоогийн гишүүн Жим Бейтсийг ялсан. Тэрээр 1991-2005 онуудад Калифорнийн 44, 50, 51 дүгээр тойргуудын төлөөлөгчөөр Төлөөлөгчдийн танхимд ажиллаж байжээ. Каннингем 2005 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдөр 2.4 сая долларын хахууль авч, 2004 оны татвар ногдох орлогоо дутуу мэдүүлсэн хэргээр буруугаа хүлээсний дараа Төлөөлөгчдийн танхимаас огцорсон. Шүүхээс түүнд 8 жил 4 сарын хорих ял оноож, 1.8 сая долларын нөхөн төлбөр төлөхийг тушаасан. 

32. William Jefferson (АНУ)

Уильям Женнингс Жефферсон (1947 оны 3 дугаар сарын 14-ний өдөр төрсөн) нь Луизиана мужаас гаралтай Америкийн улс төрч асан бөгөөд түүний карьер нь өндөр хэмжээний авлигын дуулиан шуугиан, улмаар ял шийтгэлийн дунд дууссан. Ардчилсан намын гишүүн тэрээр 1991-2009 онуудад АНУ-ын Төлөөлөгчдийн танхимд есөн удаа сонгогдож, Луизиана мужийн Нью Орлеанс мужийн 2 дугаар тойргийг төлөөлж байжээ. Тэрээр Сэргээн босголт дууссанаас хойш тус мужийн анхны хар арьст конгрессын гишүүн юм.

2006 оноос эхлэн Жефферсоныг хээл хахууль, залилан мэхлэх хэргээр холбооны мөрдөн байцаалтын сэдэв болгосон бөгөөд прокурорууд түүнийг Африкт бизнесийн гэрээ байгуулахыг эрмэлздэг компаниудаас төлбөр авахад албан тушаалаа ашигласан гэж буруутгаж, түүний гэрийн хөлдөөгчинд нуусан 90,000 долларын бэлэн мөнгө олсны дараа мөрдөн байцаалт улс орны анхаарлыг татсан.

2009 оны 11 дүгээр сарын 13-ны өдөр Жефферсоныг авлигын хэргээр холбооны шоронд 13  жилийн хорих ял оноосон нь конгрессын гишүүнд оногдуулсан хамгийн урт ял байв. Тэрээр энэ ялыг 2012 оны 5 дугаар сард Техас мужийн Бомонт дахь Холбооны Шоронгийн Товчооны байгууламжид эдэлж эхэлсэн байна.

33. Jesse Jackson Jr. (АНУ)

Жесси Луис Жексон Жуниор (1965 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдөр төрсөн) нь Америкийн улс төрч асан. Ардчилсан намын гишүүн Жексон 1995-2012 онд Иллинойс мужийн 2 дугаар тойргоос АНУ -ын төлөөлөгчөөр ажиллаж байжээ.

2012 оны 10 дугаар сард Жексоныг сонгуулийн кампанит ажлын хөрөнгийг буруугаар ашиглах зэрэг санхүүгийн зохисгүй үйлдэл хийсэн хэргээр шалгаж эхэлсэн. Жексон 2012 оны 11 дүгээр сарын 2-ний өдөр хоёр туйлт эмгэг, хоол боловсруулах эрхтний асуудал зэрэг сэтгэцийн болон бие махбодын эрүүл мэндийн асуудлуудтай гэж үзэн Конгрессоос огцорсон байна.

2013 оны 2 дугаар сарын 8-ны өдөр Жексон хувийн худалдан авалт хийхэд кампанит ажлын хөрөнгийг ашигласнаар холбооны кампанит ажлын хуулийг зөрчсөнөө хүлээн зөвшөөрсөн. Түүнд 2013 оны 8 дугаар сарын 14-ний өдөр түүнд холбооны шоронд 30 сарын хорих ял оноосон байна.

ИБУИНХУ, Франц,Итали, Дани, Норвеги, Япон, Солонгос, АНУ-аас бусад парламентын засаглалтай улс орны жишээг дурдвал дараах байдалтай байна. Үүнд:

34. Heinz-Christian Strache (Австри) 

Хайнц-Кристиан Штрахе (1969 оны 6 дугаар сарын 12-ны өдөр төрсөн) нь Австрийн улс төрч, шүдний техникч бөгөөд 2017-2019 онд Австрийн дэд канцлераар ажиллаж байгаад Ибицагийн хэрэгт оролцсоны улмаас огцорсон. Тэрээр 2018 оны 1 дүгээр сараас 2019 оны 5 дугаар сар хүртэл Төрийн алба, спортын сайд, 2005 оны 4 дүгээр сараас 2019 оны 5 дугаар сар хүртэл Эрх чөлөөний намын даргаар ажиллаж байжээ. Мөн өмнө нь 2006 оны 10 дугаар сараас 2017 оны 12 дугаар сар хүртэл Үндэсний зөвлөлийн гишүүн, Вена хотын зөвлөл болон муж улсын хууль тогтоох байгууллагын гишүүнээр (2001–2006) ажиллаж байжээ.

  Нууцаар бичигдсэн бичлэгт Оросын хөрөнгө оруулагчидтай төрийн тендерийн талаар ярьсан нь ил болсон. 2019 оны 5 дугаар сард 2017 оны бичлэг цацагдсан бөгөөд Штрахе Оросын олигархийн зээ дүүгийн дүр эсгэсэн эмэгтэйгээс улс төрийн дэмжлэг авахын тулд бизнесийн гэрээ санал болгож болно гэж санал болгож байгааг харуулсан. Видео бичлэгт мөн тус улсын хамгийн том эргэлттэй шар сонин болох” Kronen Zeitung”-ийг Эрх чөлөөний намын цагаан хоолой болгох талаарх түүний санааг харуулсан болно. Үүний дараа тэрээр Австрийн дэд канцлер, сайд, Эрх чөлөөний намын даргын албан тушаалаасаа огцрохоо зарласан юм. 

Хайнц-Кристиан Штрахе, Грубмюллер нарыг 2021 оны 8 дугаар сарын 27-ны өдөр яллаж, 15 сарын тэнсэн харгалзах ял оноосон. 

35. Sebastian Kurz (Австри) 

Себастьян Курц (1986 оны 8 дугар сарын 27-ны өдөр төрсөн) нь Австрийн улс төрч бөгөөд хоёр удаа, эхлээд 2017-2019 онд, дараа нь 2020-2021 онд Австрийн канцлераар ажиллаж байжээ.

Тэрээр 2003 онд Залуу Ардын Нам (JVP)-д элсэж улс төрд хөл тавьсан бөгөөд дараагийн жилүүдэд тэнд албан тушаал ахисан. 2011 онд Засгийн газрын бүтцийн өөрчлөлтийн үр дүнд Курц дүрвэгсдийг нийгэмд нэгтгэх асуудал хариуцсан төрийн нарийн бичгийн даргын албан тушаалд анхны засгийн газрын бүрэн эрхээ авсан. 2013 оны хууль тогтоох сонгуулийн дараа Курц тус улсын гадаад хэргийн сайд болж, 2017 оны 12 дугаар сар хүртэл тус намын тэргүүн дипломатчаар ажилласан байна. Австрийн түүхэн дэх хамгийн залуу канцлер, мөн дэлхийн хамгийн залуу засгийн газрын тэргүүн байсан бөгөөд дөрвөн жил орчим ажилласан.

 Тэрээр 2021 онд хэвлэл мэдээллийг худалдан авах зорилгоор төрийн хөрөнгийг ашигласан гэх авлигын хэрэгт шалгагдсан байна. 2021 оны 10 дугаар сарын 11-ний өдрийн Ерөнхийлөгч Александр Ван дер Беллен Курцыг албан тушаалаас нь албан ёсоор чөлөөлсөн байна.

 Курц 2021 онд канцлерийн ажлаа өгч, 2021–2022 онд эрүүгийн мөрдөн байцаалт, шуугиан үргэлжлсэн бөгөөд эцэст нь тэрээр улс төрөөс бүрэн буужээ. 

36. Ernst Strasser (Австри) 

Эрнст Штрассер (1956 оны 4 дүгээр сарын 29-ний өдөр төрсөн) нь Австрийн Ардын Намын улс төрч асан, Австрийн Холбооны Дотоод хэргийн сайд асан (2000–2004), Европын Парламентын гишүүн (2009–2011) ажиллаж байсан.

Тэрээр 2011 оны 3 дугаар сард Парламентын гишүүн байсан үедээ авлигын хэрэгт холбогдож, шүүхэд дуудагдсан юм. Түүнийг олон улсын агентлагуудад мөнгөний төлөө хуульд өөрчлөлт оруулах санал дэмжсэн гэж үзсэн. Уг хэргийн улмаас Австрийн хууль хяналтын байгууллагууд түүнийг шалгасан бөгөөд шүүхээс түүнд 4 жилийн хорих ял оноосон байна.

37. Peter Pilz (Австри) 

Петер Пилз (1954 оны 1 дүгээр сарын 22-ны өдөр төрсөн) нь Австрийн улс төрч 1986-2017 онуудад тэрээр Австрийн Ногоон Намын гишүүн байсан. 1986-1991, 1999-2017, мөн 2018-2019 оны хооронд Австрийн парламентын гишүүн байсан.2017 онд түүнийг хоёр эмэгтэйд бэлгийн дарамт үзүүлсэн гэж буруутгасан. Энэ хэрэг олон нийтэд ил болсны дараа тэрээр парламентын суудлаасаа татгалзсан юм. Петер Пилз нь авлигын хэрэгт биш, харин бэлгийн дарамтын шинжтэй гомдлуудад холбогдож байсан ч шүүхээр эцэслэн буруутгагдаагүй.

38. Georg Nüßlein (ХБНГУ) 

Георг Нюсслайн (1969 оны 4 дүгээр сарын 10-ны өдөр төрсөн) нь Германы улс төрч бөгөөд 2002-2021 он хүртэл Бавари мужаас Бундестагийн гишүүнээр ажиллаж байжээ. 1987-2021 он хүртэл тэрээр Христийн нийгмийн холбооны (CSU) гишүүн байжээ. 

Тэрээр КОВИД-19 цар тахлын үеийн амны хаалт (маск) худалдан авалттай холбоотой авлигын хэрэгт холбогдсоны дараа намаасаа гарсан.

Түүний парламентын халдашгүй байдлыг 2021 онд хүчингүй болгосон. 2021 оны 3 дугаар сарын 7-ны өдөр Нюсслайн 2021 оны холбооны сонгуульд нэр дэвшихгүй, харин парламентын бүрэн эрхийн хугацаа дуусахад улс төрөөс огцрохоо мэдэгдсэн. 2021 оны 3 дугаа сарын 8-ны өдөр намын удирдлага түүнийг парламентаас нэн даруй огцрохыг хүссэний дараа тэрээр Христийн нийгмийн холбооны (CSU) гишүүнээс гарсан байна.

Германы шүүхээс 2023 онд авлигын гэмт хэрэг гэж үзэхэд хангалттай үндэслэлгүй гэж үзэн эрүүгийн хэргийг нь хаасан байна.

39. Nikolas Löbel (ХБНГУ) 

Николас Лөбел (1986 оны 5 дугаар сарын 17-ны өдөр төрсөн) нь Христийн Ардчилсан Холбооны гишүүн намын Германы улс төрч бөгөөд 2017-2021 онуудад Баден-Вюртемберг мужаас Бундестагийн гишүүнээр ажиллаж байжээ. Тэрээр 2021 оны 3 дугаар сард огцорсон. 2012 онд Лёбел Германы Ерөнхийлөгчийг сонгох зорилгоор Холбооны чуулган дээр Христийн Ардчилсан Холбооны Намын төлөөлөгчөөр томилогдсон.

Николас Лөбел нь цар тахлын үед амны хаалтын гэрээнээс хувийн ашиг хүртсэн нь ил болж, улс төрийн карьераа дуусгасан. 2021 оны 3 дугаар сард “Der Spiegel” сэтгүүлд Лөбелийн эзэмшдэг компани Германд КОВИД-19 цар тахлын үеэр Баден-Вюртемберг мужийн маск нийлүүлэгч болон тус мужийн Хятадтай холбоотой хоёр хувийн компанийн хооронд зуучлагчаар ажиллаж 250,000 еврогийн авилга авсан тухай мэдээлэгдсэн. Олон нийтийн дарамт шахалттай тулгарсан тэрээр парламентын суудлаасаа огцорч, улс төрөөс зодог тайлж байгаагаа зарласан юм.

Түүний амны хаалт нийлүүлэх гэрээг төрийн байгууллагууд болон хувийн компаниудын хооронд зуучилсан үйлдэл нь ёс зүйн хувьд ноцтой зөрчил гэж үзэгдсэн. Гэхдээ шууд авлигын эрүүгийн хэрэг үүсгэхэд хүндрэлтэй байсан тул шүүхээр ял шийтгэл хүлээгээгүй байна. 

40. Axel Fischer (Герман) 

Аксел Эдуард Фишер (1966 оны 5 дугаар сарын 5-ны өдөр төрсөн) бол Германы улс төрч юм. Тэрээр Христийн Ардчилсан Холбооны Намын гишүүн бөгөөд 1998 оноос 2021 оны 10 дугаар сар хүртэл Бундестагийн гишүүн байсан бөгөөд 2002 оноос хойш Карлсруэ-Ландыг төлөөлж байжээ.2026 оны эхээр түүнийг Мюнхений шүүх Европын Зөвлөлийн Парламентын Ассамблейд оролцож байхдаа Азербайжаны засгийн газрын төлөө кампанит ажил явуулахын тулд мөнгө авсан хэргээр буруутай гэж үзжээ.

Түүнийг 2025 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдөр баривчилж, цагдан хорьсон. 2026 оны 1 дүгээр сард шүүх Фишерийг гэм буруутай гэж үзэн, нэг жил хагасын хорих ял оноосон байна. 

41. Sebastian Edathy (Герман) 

Себастьян Эдати (1969 оны 9 дүгээр сарын 5-ны өдөр төрсөн) нь Германы улстөрч асан юм. Тэрээр Социал Демократ Намын гишүүн байсан бөгөөд 2012 оны 1 дүгээр сард Парламентын хорооны дарга болсон.

Тэрээр 2014 оны 2 дугаар сарын 7-ны өдөр "эрүүл мэндийн шалтгаанаар" парламентаас огцрохоо зарласан байна. Түүнийг огцрох тухай мэдэгдэл олон нийтэд цацагдсанаас хойш хоёр хоногийн дараа түүний гэр, оффист хууль сахиулагчид нэгжлэг хийсэн. 

Түүнийг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд хүүхдийн порнограф хадгалсан гэх үндэслэлээр нэгжлэг хийсэн гэж мэдэгджээ. 2014 оны 2 дугаар сарын 14-ний өдөр Ханс-Петер Фридрих Холбооны Дотоод хэргийн сайдаар ажиллаж байх хугацаандаа болсон үйл явдлуудтай холбоотой хууль эрх зүйн мөрдөн байцаалт явуулах гэж байгаатай холбогдуулан эрх баригч их эвслийн засгийн газраас огцорсон байна.

Эдати 2015 оны 3 дугаар сард албаны зөөврийн компьютер дээрээ интернетээс нүцгэн насанд хүрээгүй хүүхдүүдийн видео болон зургийг татаж авснаа хүлээн зөвшөөрсөн. Түүнийг Германы Доод Саксония мужийн Верден дүүргийн шүүх Социал Демократ намын хуучин орлогчийг 5000 еврогийн (5600 ам.долларын) торгууль ногдуулж, шүүх хурлыг дуусгавар болгосон байна.

42. Lalu Prasad Yadav (БНЭУ)

Лалу Прасад Ядав (1948 оны 6 дугаар сарын 11-ний өдөр төрсөн) нь 1991-1997 онд Бихар мужийн ерөнхий сайд, 2004-2009 онд Төмөр замын холбооны сайдаар ажиллаж байсан Энэтхэгийн улс төрч юм. Тэрээр Бихар мужийн нэр хүндтэй улс төрийн нам болох Раштрия Жаната Дал (RJD)-ийн үүсгэн байгуулагч ерөнхийлөгч юм. Тэрээр мөн Лок Сабха болон Ражья Сабхагийн парламентын гишүүн асан юм. Түүний 1990-ээд оны улс төрийн өсөлт нь Бихар мужийн нийгэм, улс төрийн байдалд мэдэгдэхүйц өөрчлөлтийг авчирсан.

Лалуг Тэжээлийн Луйврын хэрэгт буруутгаж, 2021 оны 4 дүгээр сарын 17-ны өдөр хүртэл ял эдэлж байсан бөгөөд Дээд шүүхээс батлан ​​даалтад гаргасан. Түүнийг Ард түмний төлөөллийн тухай хуулийн 8.3 дугаар зүйлийн дагуу суллагдсанаас хойш 6 жилийн дараа албан тушаалаас нь чөлөөлсөн байна.

43. Sanjay Raut (БНЭУ)

Санжай Ражарам Раут (1961 оны 11 дүгээр сарын 15-ны өдөр төрсөн) нь Шив Сена (UBT) намын Энэтхэгийн улс төрч юм. Тэрээр Энэтхэгийн парламентын дээд танхим болох Ражья Сабхад Махараштраг төлөөлж буй Энэтхэгийн парламентын гишүүн юм. Тэрээр Шив Сена намын удирдагч Уддхав Такерайгийн эрхлэн гаргадаг Марати хэл дээрх Саамана сонины гүйцэтгэх редактор юм.

Раутын Патра Чаулын луйврын хэрэгт цагдан хоригдож, цагдаагийн газраас саатуулагдсан. Санжай Раут 60,000 рупийн луйврын гол хэрэгт буруутгагдаж буй Правин Раутаас мөнгө авсан гэж үздэг. Сүүлийнх нь хамаатан садан, дотны туслах, мөн бизнесийн түнш Санжай Рауттай дотно харилцаатай байсан тул засгийн газрын өндөр албан тушаалтнуудад нэвтрэх боломжтой болсон гэж ярьдаг.

2022 онд Махараштра мужид улс төрийн үймээн самуун дэгдэж байх үед Раутыг Хууль сахиулах газраас байцаах мэдэгдэл хүргүүлсэн.

44. Azam Khan (БНЭУ)

Мохаммад Азам Хан (1948 оны 8 дугаар сарын 14-ний өдөр төрсөн) нь Энэтхэгийн улс төрч, хуульч, Рампураас парламентын гишүүнээр ажиллаж байсан төлөөлөгч юм. Тэрээр Самажвади намын үүсгэн байгуулагчдын нэг бөгөөд Уттар Прадеш мужийн Арван долоо дахь Хууль тогтоох чуулганы гишүүн байв. Тэрээр мөн Уттар Прадеш мужийн засгийн газрын хамгийн ахмад сайд байсан бөгөөд Рампурын чуулганы тойргоос арван удаа хууль тогтоох чуулганы гишүүнээр сонгогдсон. Тэрээр шүүхээс хоёр жилийн хорих ял авснаар сонгогдсон суудлаасаа хасагдсан.

Ханыг газрын эрх чөлөөг булаан авах, эрүүгийн айлган сүрдүүлэхтэй холбоотойгоор түүний эсрэг бараг 80 хууль эрх зүйн болон эрүүгийн хэрэгт буруутгаж байгаа бөгөөд ихэнх нь 2017 оноос хойш Мухаммед Али Жаухарын Их Сургуулийн газрыг булаан авахтай холбоотойгоор бүртгэгдсэн байна. 2024 оны 10 дугаар сард Энэтхэгийн Дээд шүүх Азам Ханыг зэмлэж, Рампур дахь түүний Маулана Мохамад Али Жаухар Траст засгийн газрын газрыг түрээслүүлсэн явдлыг “албан тушаалаа урвуулан ашигласан” гэж тодорхойлсон.

2025 оны 11 дүгээр сарын 17-ны өдөр Азам Хан болон түүний хүү Абдулла Азам нарыг 2019 онд өөр өөр төрсөн он, сар, өдөр ашиглан хоёр PAN карт авсан хэрэгт шүүхээс яллаж, 7 жил хүртэлх хугацаагаар хорих ял оноосон байна.

45. Top Bahadur Rayamajhi (Балба)

Топ Бахадур Раямажи нь Балбын улс төрч, Балбын Шадар сайд асан юм. Раямажи Балбын 1 ба 2 дугаар үүсгэн байгуулагч чуулганы гишүүн байсан. Саяхан Бутаны дүрвэгсдийн залилангийн хэргээр Раямажигийн эсрэг баривчлах тушаал гарсан.

Бутаны дүрвэгсдийн нэрээр Балбын иргэдийг АНУ руу илгээсэн хэрэгт холбогдсон гэх үндэслэлээр хуучин сайд Раямажихийг 2023 оны 5 дугаар сарын 3-ны өдөр баривчлах захирамж гаргасан. Дотоод хэргийн сайд асан Бал Кришна Хандыг баривчилсны дараа Раямажихийг 2023 оны 5 дугаарх сарын 10-ны өдөр CPN-ийн нарийн бичгийн даргын албан тушаалаас нь түдгэлзүүлсэн. Хууль сахиулах байгууллагаас 11 хоног оргосон түүнийг Энэтхэг рүү зугтсан гэсэн цуурхал гарсан ч 2023 оны 5 дугаар сарын 14-ний өдөр Катманду хотын Будханилакантха хотод баривчилжээ. Катманду дүүргийн шүүх түүнийг нэмэлт мөрдөн байцаалт явуулахаар гурван хоногийн шүүхийн цагдан хорих шийдвэр гаргасан. Тэрээр 2023 онд Парламентын гишүүнээс огцорсон юм. 

46. Mohammad Aftab Alam (Балба)

Мохаммад Афтаб Алам (1962 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдөр төрсөн) нь Балбын Конгрессын гишүүн байсан. Тэрээр мөн Хөдөлмөр, Тээврийн менежментийн сайд асан байжээ.

Аламыг 2019 оны 10 дугаар сарын 13-ны өдөр Раутахат хотын Ражапур 1 дүгээр хорооллоос 2008 оны 4 дүгээр сарын 9-ний өдөр болсон бөмбөг дэлбэрэх, дараа нь шархадсан хүмүүсийн аллагад оролцсон гэх үндэслэлээр хүн амины хэрэгт буруутган баривчилжээ.

“The Himalayan Times” сонины мэдээлснээр, Алам 2008 оны сонгогчдын чуулганы сонгуульд лангуунуудыг эзлэхэд ашиглах бөмбөг хийх үүрэг бүхий хэд хэдэн хүнийг ажиллуулсан гэж үзэж байна. 18 хүртэлх хүнийг шархдуулсан томоохон дэлбэрэлтийн үеэр бөмбөг дэлбэрэхэд Алам тэдгээрийг тоосгон зууханд хаяж, тэдний аминд хүрсэн гэж үзэж байна. Гэсэн хэдий ч Бүгд Найрамдах Улс дэлбэрэлтэд 14 хүн нас барсан бол эдгээр хүмүүс болон нэмэлт найман шархадсан хүн тоосгон зуухны зууханд хаягдаж, шархадсан хүмүүсийн аминд хүрч, нотлох баримтыг устгасан гэж мэдээлсэн. 

Түүнийг баривчилсны дараа Төлөөлөгчдийн танхим дахь албан тушаалаас нь түдгэлзүүлсэн бөгөөд эцэст нь шүүхээс түүнд бүх насаар нь хорих ял оноосон байна.

47. Ilkka Kanerva (Финланд)

Илкка Армас Микаэль Канерва (1948 оны 1-р сарын 28-ны өдөр төрсөн) нь Финландын улс төрч, Финландын парламентын гишүүн байв. Тэрээр одоогийн Финландын баруун өмнөд хэсэгт орших Уусикаупункийн нэг хэсэг болох Локалахти хотод төрсөн. 2007-2008 онуудад Гадаад хэргийн сайдаар ажиллаж байсан бөгөөд Үндэсний эвслийн намын гишүүн байв.

Тэрээр төрийн албан тушаал хашиж байх хугацаандаа Гадаад хэргийн сайд (2007–2008), Ерөнхий сайдын орлогч (1991), Хөдөлмөрийн сайд (1991–1995), Тээврийн сайд (1990–1991) зэрэг албан тушаалуудыг хашиж байжээ. Финлянд улс 2008 онд ЕАБХАБ-ыг даргалах хугацаандаа Канерва 2008 онд Европын аюулгүй байдал, хамтын ажиллагааны байгууллагын даргаар ажиллаж байжээ. 2014 онд тэрээр ЕАБХАБ-ын Парламентын Ассамблейн ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон байна. 

2008 оны 3 дугаар сард Канерва 29 настай эротик бүжигчин Йоханна Тукиайнен руу нэг сарын дотор 200 мессеж илгээсэн нь ил болсон. Канерва өмнө нь 2005 онд нүцгэн загвар өмсөгч Марика Фингеррус руу мессеж илгээж байжээ. Тэрээр 2008 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр Гадаад хэргийн сайдын албан тушаалаасаа буусан байна. 

48. Kauko Juhantalo (Финланд)

Кауко Йоханнес Жухантало (1942 оны 4-р сарын 28 - 2020 оны 4-р сарын 26) нь Финландын улс төрч байв. Төв намын гишүүн тэрээр Сатакунта тойргоос парламентын гишүүн болж, Худалдаа, аж үйлдвэрийн сайдаар ажиллаж байжээ.

Тэрээр 1972 онд Туркугийн Их Сургуулийг хуулийн магистрын зэрэг хамгаалсан. Хуулийн сургуулиа төгссөний дараа Жухантало хуульчаар ажиллаж байжээ. Тэрээр анх 1979 онд парламентад сонгогдсон. 1991 онд Жухантало Ахогийн Засгийн газрын Худалдаа, аж үйлдвэрийн сайдаар томилогдсон. 

Жухантало 1992 онд засгийн газраас огцорсон бөгөөд тэрээр Саастөпанккиен Кескус-Осаке-Панккигаас банкны зээл өгөөд, засгийн газар Тампеллагийн банкны эзэмшлийн хэсгийг худалдаж авахыг шаардсан нь ил болсон. 1993 онд Жуханталог огцруулж, хахууль өгсөн хэргээр яллаж, нэг жилийн хугацаагаар тэнсэн харгалзах ял оноосон. Тэрээр мөн парламентаас хөөгдсөн байна. 

 49. József Szájer (Унгар)

Йожеф Шайер (1961 оны 9 дүгээр сарын 7-ны өдөр төрсөн) нь Унгарын тэтгэвэрт гарсан улс төрч бөгөөд Фидес намын Европын парламентын гишүүн асан юм. 

1988 онд Шайер Фидес намын үүсгэн байгуулагч гишүүн байсан бөгөөд 1989-1990 онд Унгарын дугуй ширээний хэлэлцүүлэгт оролцсон. 1990 онд тэрээр Унгарын парламентын гишүүнээр сонгогдож, 2004 онд Европын парламентын гишүүн болох хүртлээ энэ суудлаа хадгалж байжээ. 1994-2002 онд тэрээр Фидес намын парламентын бүлгийг тэргүүлж, 1998-2002 онд парламентын Европын интеграцийн хороог даргалж байжээ. 

Тэрээр 2020 оны 11 дүгээр сарын 27-ны шөнө ижил хүйстнүүдийн секс парти хийж, орон нутгийн COVID-19-ийн дүрмийг зөрчин Бельгийн цагдаа нарт баригдсаны дараа 2020 оны 11 дүгээр сарын 29-ний өдөр Европын парламентын гишүүний албан тушаалаасаа огцорсон байна. 

50. Roland Mengyi (Унгар)

Роланд Менги (1975 оны 3 дугаар сарын 1-ний өдөр төрсөн) нь Унгарын хуульч, улс төрч, 2010-2018 онд Тишауйварош (Боршод-Абауй-Земплен мужийн XII тойрог, дараа ньb VI тойрог)-ын Үндэсний Ассамблейн гишүүн юм. Тэрээр 2010 онд Боршод-Абауй-Земплен мужийн Ерөнхий Ассамблейн ерөнхийлөгчөөр томилогдож, 2014 он хүртэл энэ албан тушаалд ажилласан.

Тэрээр Пазмани Петрийн Католик Их Сургуулийг төгссөн. Одоогоор Будапештийн Корвинус Их Сургуулийн Бизнесийн удирдлагын факультетэд суралцаж байна. Менги 2010 оны 5 дугаар сарын 14-ний өдөр Европын асуудал эрхэлсэн парламентын хорооны гишүүн болсон. Тэрээр мөн Эдийн засаг, мэдээллийн технологийн хорооны гишүүнээр ажиллаж байсан. Тэрээр 2014 оны парламентын сонгуульд дахин сонгогдсон. Үүний дараа тэрээр Хууль тогтоох хорооны гишүүн болсон бөгөөд үүнээс гадна Эдийн засгийн хорооны дэд даргаар ажиллаж байжээ.

2016 оны 8 дугаар сарын эхээр долоо хоног тутмын мэдээллийн сэтгүүл “168 Óra” нь Төрийн санаачилсан Нийгмийн шинэчлэлийн үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн эргэн тойрон дахь авлигын хэргийг илрүүлсэн бөгөөд энэ нь Менги буруу удирдлага хийсэн гэж үзсэн байна. Татварын албаны мөрдөн байцаалтын дараа тендерийг хүчингүй болгосон. Нийтлэл гарсны дараа Менжи авлигын хэргийг үгүйсгэж, нэрээ урвуулан ашигласан гэмт хэрэгтнүүдийн хохирогч болсон. 2019 оны 9 дүгээр сард Менги 4 жилийн хорих ял сонссон байна.